بازاریابی در تلگرام، روبیکا، ایتا و بله: کدام پیام‌رسان برای کسب‌وکار شما؟
وقتی از «شبکه‌های اجتماعی» حرف می‌زنیم، بسیاری فقط اینستاگرام را به یاد می‌آورند. اما پیام‌رسان‌ها یعنی تلگرام، واتساپ، روبیکا، ایتا و بله بخش بزرگی از ارتباط روزمره‌ی ایرانیان را شکل می‌دهند و برای بسیاری از کسب‌وکارها کانال مستقیم‌تری برای رساندن پیام به مشتری هستند. در این مقاله به شکل خلاصه می‌گوییم هر پلتفرم چه کاربردی دارد، آمار معتبرش چیست و چه محتوایی در آن جواب می‌دهد. برای دید کلی‌تر، ابتدا آمار شبکه‌های اجتماعی در ایران را ببینید.
آمار پیام‌رسان‌ها؛ چه می‌دانیم و چه نمی‌دانیم؟
طبق نظرسنجی ایسپا در شهریور ۱۴۰۳ (۳۹۹۰ نفر، مصاحبه‌ی حضوری)، پس از اینستاگرام، تلگرام با ۳۹٫۳ درصد و واتساپ با ۳۳٫۳ درصد در رتبه‌های بعدی بوده‌اند؛ در میان پلتفرم‌های ایرانی، ایتا ۲۸٫۹ درصد، روبیکا ۲۸٫۵ درصد و بله ۹٫۷ درصد استفاده داشته‌اند (زومیت). در همان گزارش آمده است که استفاده از ایتا، روبیکا و بله پیش از محدودیت‌های سال ۱۴۰۱ کمتر از ۱۰ درصد بوده و از اسفند ۱۴۰۱ رشد کرده است.
ایسپا در دی ۱۴۰۲ نیز اعلام کرده بود استفاده از واتساپ از ۷۱٫۱ درصد در خرداد ۱۴۰۱ به ۳۵٫۳ درصد کاهش یافته و استفاده از روبیکا و ایتا از اسفند ۱۴۰۱ تغییر چشمگیری نداشته است (ایسپا).
آمار رسمی سازمان فناوری اطلاعات (به نقل از دیجیاتو) رقم‌های بزرگ‌تری را می‌دهد: تا ۲۶ اسفند ۱۴۰۴، کاربران فعال ماهانه‌ی روبیکا ۵۵٫۵ میلیون، ایتا ۴۰٫۴ میلیون و بله ۲۸٫۷ میلیون و کاربران فعال روزانه به ترتیب ۴۷٫۹۴، ۲۷٫۱۴ و ۱۶٫۱۹ میلیون اعلام شده است. این اعداد گزارش عملکرد خود نهاد و پلتفرم‌هاست و با نظرسنجی مردمی تفاوت زیادی دارد؛ پس در تصمیم‌گیری باید به‌جای تکیه به یک رقم، به آزمون واقعی مخاطب خودتان تکیه کنید. ما رقمی برای «بهترین» پیام‌رسان اعلام نمی‌کنیم.
تلگرام: کانال، گروه و ربات
تلگرام برای محتوای متنی، آرشیو، اطلاع‌رسانی و کامیونیتی مناسب است. کانال تلگرام شبیه یک خبرنامه‌ی لحظه‌ای است: اعلام موجودی، تخفیف، مقاله‌ی جدید، یا دعوت به رویداد. گروه‌ها برای پشتیبانی و گفتگوی مشتریان کاربرد دارند. در گفتگوی دی‌ام برد یکی از مدیران بازاریابی گفته بود کیفیت ترافیک ورودی از تلگرام به سایت اغلب بهتر است؛ این نظر کارشناسی است، نه نتیجه‌ی آماری.
محتوای مناسب: خلاصه‌ی آموزشی، اطلاعیه‌های مهم، پرسش‌وپاسخ و مسابقه. نکته: کانال را با قاعده بسازید و هر روز پست ننشانید؛ مخاطب پیام‌رسان نسبت به اطلاع‌رسانی بیش‌ازحد حساس است.
واتساپ: فروش و پشتیبانی یک‌به‌یک
واتساپ بیشتر برای گفتگوی یک‌به‌یک و پشتیبانی کاربرد دارد. برای کسب‌وکارهای خدماتی و B2B، شماره‌ی واتساپ روی پروفایل و سایت یک مسیر ساده‌ی تماس است. در این پلتفرم از ارسال انبوه ناخواسته پرهیز کنید؛ هم تجربه‌ی بدی می‌سازد و هم ممکن است به اعتبار برند آسیب بزند. جزئیات بیشتر در خدمت بازاریابی واتساپ آمده است.
روبیکا و ایتا: ویترین، کانال و ویدیوی کوتاه
روبیکا و ایتا هر دو امکان ساخت کانال، گروه و انتشار محتوای متنی و تصویری را دارند و برای کسب‌وکارهایی که مخاطبشان در این پلتفرم‌ها فعال است گزینه‌ی مناسبی‌اند. چند توصیه‌ی عملی:
- پیش از سرمایه‌گذاری سنگین، با یک کانال آزمایشی مخاطب خود را بسنجید.
- محتوا را کپی مستقیم اینستاگرام نکنید؛ قالب و لحن را با رفتار کاربر هر پلتفرم تطبیق دهید.
- به قوانین و ضوابط تبلیغات هر پلتفرم توجه کنید و از وعده‌های اغراق‌آمیز بپرهیزید.
بله: ارتباط، پرداخت و خدمات سازمانی
بله علاوه بر پیام‌رسانی، قابلیت‌هایی مثل ربات و خدمات مالی را فراهم می‌کند. برای کسب‌وکارهایی که مشتری سازمانی یا مرتبط با خدمات بانکی دارند، حضور در بله می‌تواند منطقی باشد. باز هم تأکید می‌کنیم: بر اساس داده‌ی نظرسنجی ایسپا، سهم استفاده‌ی بله از سایر پلتفرم‌های بومی کمتر بوده است؛ بنابراین تصمیم‌تان را با آزمون و داده‌ی خودتان بگیرید.
چطور یک پیام‌رسان را انتخاب کنیم؟
۱. مخاطب را بشناسید: سن، شهر و شغل او نشان می‌دهد کدام پلتفرم بیشتر استفاده می‌شود.
۲. مشتریان فعلی را بپرسید: ساده‌ترین نظرسنجی، یک پرسش در استوری یا پیامک است.
۳. یک پلتفرم را به‌عنوان آزمایش انتخاب کنید و سه ماه منظم کار کنید.
۴. شاخص‌ها را بسنجید: عضویت جدید، بازدید پست، پیام‌های دریافتی و فروش (برای جزئیات، سنجش شاخص‌ها را ببینید).
۵. فقط وقتی گسترش بدهید که یک کانال پایدار و قابل‌سنجش داشته باشید.
مقایسه‌ی کاربرد پلتفرم‌ها در یک نگاه
- تلگرام: مناسب خبرنامه، آرشیو محتوا، کامیونیتی و ربات پاسخ‌گو.
- واتساپ: مناسب گفتگوی یک‌به‌یک، پیگیری سفارش و پشتیبانی.
- روبیکا و ایتا: مناسب انتشار کانال‌محور و دسترسی به مخاطبی که این پلتفرم‌ها را روزمره باز می‌کند.
- بله: مناسب مخاطب سازمانی و سناریوهایی که ارتباط با خدمات مالی یا ربات اهمیت دارد.
این جدول ذهنی یک نقطه‌ی شروع است، نه حکم نهایی؛ رفتار واقعی مخاطب شما باید آن را تأیید کند.
نمونه‌ی برنامه‌ی هفتگی برای یک کسب‌وکار خدماتی
فرض کنید یک مرکز آموزشی در تهران دارید. می‌توانید دوشنبه یک نکته‌ی آموزشی کوتاه در کانال بگذارید، چهارشنبه اطلاعیه‌ی کلاس جدید را ارسال کنید، و پنجشنبه به سؤال‌های گروه جواب بدهید. در همین هفته، یک ریلز یا پست آموزشی را در اینستاگرام منتشر می‌کنید و لینک ثبت‌نام را در بیو می‌گذارید. نکته این است که هر پلتفرم «نقش» خودش را دارد و محتوا بین آن‌ها باز‌استفاده می‌شود اما کپی نمی‌شود.
اشتباهات رایج در بازاریابی پیام‌رسانی
- ارسال انبوه پیام بدون اجازه‌ی مخاطب، که اعتماد را از بین می‌برد.
- تکیه بر یک رقم آمار کلی به‌جای آزمون کوچک با مخاطب خودتان.
- یکسان‌سازی کامل محتوا در همه‌ی پلتفرم‌ها.
- بی‌توجهی به پاسخ‌گویی؛ کانال بدون پاسخ سریع، اعتبار برند را کاهش می‌دهد.
- فراموش کردن مجوزها و ضوابط تبلیغات در حوزه‌هایی مانند سلامت و خدمات مالی.
ارتباط کانال‌ها با هم
هیچ‌کدام از این پلتفرم‌ها نباید تنها کانال شما باشد. یک ترکیب منطقی: اینستاگرام برای دیده‌شدن، یک کانال پیام‌رسان برای نگه‌داشت مشتری، و سایت یا فروشگاه برای ثبت سفارش. در بازاریابی در اینستاگرام برای کسب‌وکارهای ایرانی نحوه‌ی چیدمان این مسیر شرح داده شده، و مدیریت شبکه‌های اجتماعی آریستو همین هماهنگی را برای شما انجام می‌دهد.
محتوا برای پیام‌رسان‌ها: چند ایده‌ی عملی
- خبرنامه‌ی هفتگی کوتاه: سه خط خلاصه و یک لینک به محتوای کامل.
- سؤال و جواب زنده: هفته‌ای یک ساعت را به پاسخ‌گویی به سؤالات مشتریان در گروه اختصاص دهید.
- راهنمای تصویری: اینفوگرافی ساده با متن فارسی خوانا که قابل ذخیره و بازارسال باشد.
- اطلاعیه‌ی موجودی یا مناسبت: فقط وقتی خبر واقعاً جدید دارید.
سوالات متداول
آیا باید در همه‌ی پیام‌رسان‌ها حضور داشته باشم؟
خیر. با یکی دو پلتفرم که مخاطب شما در آن فعال است شروع کنید و منابع را پخش نکنید.
کدام پیام‌رسان برای فروش بهتر است؟
پاسخ ثابتی نیست؛ بستگی به مخاطب و صنعت دارد. بهترین راه آزمون کوچک و اندازه‌گیری است.
آیا تبلیغات در پیام‌رسان‌ها ممکن است؟
بسته به پلتفرم، امکان تبلیغ در کانال‌ها یا از طریق ادمین کانال‌ها وجود دارد و شرایط و نرخ‌ها متغیر است. ما نرخ مشخصی اعلام نمی‌کنیم؛ پیش از هر خرید، شرایط را از منبع رسمی بررسی کنید.
بازاریابی در این پلتفرم‌ها را چه کسی انجام دهد؟
اگر تیم داخلی ندارید، می‌توانید آن را به یک تیم تخصصی بسپارید. برای مشاوره‌ی رایگان با دفتر تهران آریستو تماس بگیرید.
مطالب مرتبط
- بازاریابی ویدیویی در آپارات و شبکه‌های اجتماعی: راهنمای محتوای ویدیویی برای بازار ایران
- تبلیغات اینستاگرام در ایران: راهنمای عملی انتخاب مسیر، بودجه و اندازه‌گیری
- اینفلوئنسر مارکتینگ در ایران: چگونه اینفلوئنسر مناسب را انتخاب و همکاری را اندازه‌گیری کنیم؟
منابع و ارجاعات
- ایسپا، نظرسنجی شهریور ۱۴۰۳ به نقل از زومیت
- ایسپا، نظرسنجی دی ۱۴۰۲
- دیجیاتو، گزارش عملکرد سازمان فناوری اطلاعات (۱۴۰۴)
- دی‌ام برد، گفتگو با متخصصان (دی ۱۴۰۲)
نکته: اعداد این مقاله از منابع ذکرشده در متن نقل شده و تاریخ و روش نمونه‌گیری هر منبع متفاوت است؛ لطفاً هنگام استفاده، به منبع اصلی مراجعه کنید. تاریخ آخرین بازبینی: مهر ۱۴۰۵. هرجا عدد معتبری پیدا نشد، به‌صورت کیفی نوشته شده است.
نویسنده: تیم محتوای آریستو، دفتر تهران
مشاوره رایگان شبکه‌های اجتماعی با تیم آریستو در تهران
اگر می‌خواهید برای کسب‌وکار خود برنامه‌ی شبکه‌های اجتماعی متناسب با بازار ایران داشته باشید، با دفتر تهران آریستو در تماس باشید. مشاوره‌ی اولیه رایگان و به زبان فارسی است و برای همکاری، یک مدیر حساب اختصاصی پیگیر کار شما خواهد بود.
واتساپ: ۰۹۱۹۶۰۴۶۲۳۴ | تماس: ۰۲۱-۸۶۰۲۱۱۴۰ | صفحه‌ی تماس با ما